Voedselbos Gawijzend

Hoe LEADER helpt om landbouw, natuur en beleving samen te brengen in de Wieringermeerpolder

Voedsel met een verhaal

Aan één weg in de Wieringermeerpolder werken vier familiebedrijven samen aan Voedselbos Gawijzend: een gezamenlijk akkerbouwbedrijf van zo’n 400 hectare. Wat begon als een logische stap richting schaalvergroting en efficiënter werken, groeide uit tot iets veel groters. “We wilden professionaliseren én meteen iets doen met duurzaamheid,” vertelt Luuk Kerckhaert. “Zo zijn we eigenlijk bij voedselbossen terechtgekomen.”

Naast de gangbare akkerbouw startten de vier families met een agrarisch voedselbos: geen buurtinitiatief, maar een professioneel ingericht productiesysteem. “We werken in rechte rijen met brede paden, zodat we het goed kunnen beheren en oogsten,” legt Luuk uit. “Dat maakt ons minder afhankelijk van seizoenarbeid.” Het voedselbos bestaat uit twee lagen: productieve soorten zoals noten, fruit en bessen en ondersteunende soorten zoals windhagen en inheemse bomen die biodiversiteit versterken en CO₂ vastleggen in de bodem.

Van experiment naar toekomstvisie
Het voedselbos begon als een experiment: veel soorten aanplanten en kijken wat werkt. “In deze fase testen we breed,” zegt Luuk. “Uiteindelijk willen we toewerken naar zo’n vijftien gewassen die hier echt goed passen.” Soorten als hazel- en walnoten, appels, peren en bessen vormen de kern. Het doel is niet alleen productie, maar ook een robuust systeem dat bodem, natuur en landbouw verbindt.

De LEADER-aanvraag ging dan ook niet over het voedselbos zelf, maar over de volgende stap: educatie en recreatie. “We wilden een laag bovenop de productie leggen,” vertelt Luuk. “Een plek waar we ons verhaal kunnen delen.”

LEADER als versneller
Met steun van LEADER Kop van Noord-Holland werkt het collectief aan een educatiecentrum midden in het voedselbos. Een ontvangstplek waar bezoekers letterlijk het voedselbos in stappen. “Voor schoolklassen, agrarische mbo-studenten, maar ook voor recreanten,” zegt Luuk. Daarnaast zijn er plannen voor vier tiny houses, om agrarisch toerisme te stimuleren en mensen langer te laten ervaren wat dit landschap betekent.

Het aanvraagtraject hielp om focus aan te brengen. “Ons idee was in het begin best breed,” geeft Luuk toe. “Bij de pitch voor de LAG kregen we scherpe feedback: waar is in de regio echt behoefte aan?” Dat leidde tot meer nadruk op educatie en het betrekken van studenten. “Die spiegel was heel waardevol.”

Meer dan landbouw alleen
De impact reikt verder dan het erf. Er zijn samenwerkingen met agrarische mbo-opleidingen voor stages, gastcolleges en veldbezoeken. Ook cultuur krijgt een plek: samen met Stichting Cultuur Binnen de Dijken werken de Voedselboys aan theatervoorstellingen ín het voedselbos over pionieren.

“Dat past bij ons,” zegt Luuk. “We zijn pioniers en dat waren we vroeger in deze polder ook.”

In de toekomst zien ze kansen voor verwerking van de oogst en korte ketens. “Als je alles naar dezelfde veiling brengt, verdwijnt het verhaal,” zegt Luuk. “Wij willen voedselbosproducten verkopen mét context: waar komt het vandaan, wat doet het voor het landschap?”

Een regio die rijker wordt
“LEADER heeft ons geholpen om van een goed idee een regionaal project te maken,” concludeert Luuk. “Niet alleen financieel, maar ook inhoudelijk. Ilia, de LEADER-coördinator, dacht echt met ons mee. Het zorgt ervoor dat wat we hier doen, betekenis krijgt voor de omgeving.”

Pionieren in de Polder– Leren en Beleven
Vier duurzame tiny houses midden in het voedselbos. Hier ervaren bezoekers de pioniersgeest van de Wieringermeer en ontdekken zij waar voedsel vandaan komt. Een duurzaam educatiecentrum waar jongeren kennismaken met landbouw die met de natuur werkt. Via gastlessen, stages en projectweken leren zij de waarde van voedsel en biodiversiteit kennen. Als lezers nieuwsgierig zijn geworden, zijn ze van harte welkom om een kijkje te komen nemen. Stuur gerust een mailtje naar voedselbos@gawijzend.nl, volg het voedselbos op Instagram (@voedselbos_catharina) en bezoek www.voedselboys.com voor meer informatie over voedselbossen.